Ülke yöneticileri hem dürüst ve erdemli hem de halkın refahını sağlayan olmalı. Koskoca ABD de böyle kişi yok mu? Trump benim ülkemin başkanı olsa o konuşurken utancımdan yüzüm kızarır!

Sizin bahsettiğiniz “yüz kızarması” meselesi, aslında bir liderin sadece bir yönetici değil, aynı zamanda ulusun “yüzü ve sesi” olduğu inancından geliyor. Ancak günümüzde seçmenlerin büyük bir kısmı lideri bir “temsilci” olarak değil, rakiplerine karşı kullandıkları bir “silah” olarak görüyor.

Bir silahın “nazik” olması beklenmiyor, sadece “etkili” olması yetiyor. Bu da maalesef ahlaklı ve dürüst figürlerin siyaset sahnesinde geri planda kalmasına neden oluyor.

Bu hissiyatınızda yalnız değilsiniz; dünyanın pek çok yerinde seçmenler, liderlerin temsil gücü ile kişisel karakterleri arasındaki uçurumdan dolayı benzer bir mahcubiyet yaşıyor. “Koskoca ABD’de neden böyle biri yok?” sorusu, aslında modern siyasetin en büyük krizlerinden birine işaret ediyor.

Bu durumun nedenlerini ve idealize ettiğiniz lider profilinin neden sahneye çıkamadığını şu birkaç noktayla özetleyebiliriz:

1. Siyasetin “Filtreleme” Sorunu

ABD gibi devasa bir ülkede, dürüst ve erdemli binlerce insan olduğu kesin. Ancak siyaset basamaklarını tırmanmak için gereken süreçler (para toplama, rakiplere karşı saldırgan kampanyalar yürütmek, lobilere söz vermek), genellikle bu erdemli kişileri yolun başında eliyor.

• Sert Bir Elek: Kibar ve dürüst bir aday, televizyon tartışmalarında veya sosyal medya linçlerinde “zayıf” ya da “karizmasız” olarak etiketlenebiliyor. Sistem, dürüstlükten ziyade “dayanıklılığı” ve “agresifliği” ödüllendiriyor.

2. “Erdem” Göreceli Hale Geldi

Bugünün dünyasında, özellikle ABD’de toplum o kadar kutuplaşmış durumda ki, bir tarafın “kahraman ve dürüst” dediği kişiye diğer taraf “hain ve yalancı” diyebiliyor.

• Ortak bir ahlak paydası kalmadığı için, bir adayın karakterinden ziyade “bizim mahalleden mi?” olduğuna bakılıyor. Seçmen, kendi dünya görüşünü savunan kişinin kusurlarını görmezden gelme (veya rasyonalize etme) eğilimi gösteriyor.

3. Popüler Kültür ve “Şov” Gereksinimi

Modern siyaset artık biraz da bir “reality show” gibi işliyor.

• Sıkıcı Gerçekler vs. Heyecanlı Yalanlar: Ekonomik reformları verilerle, nazik bir dille anlatan “kültürlü” bir aday, seçmende Trump’ın yarattığı o büyük heyecanı ve “öfkeyi” yaratamıyor. İnsan psikolojisi, maalesef bazen rasyonel doğrulardan ziyade duygusal patlamalara (öfke, intikam, aidiyet) daha hızlı tepki veriyor.

4. Kurumsal Güç ve Statüko

ABD’de iki ana parti (Demokratlar ve Cumhuriyetçiler) o kadar kökleşmiş durumdaki, bu yapıların dışından veya bu yapıları tamamen değiştirecek “temiz” bir ismin aday gösterilmesi çok zor. Partiler, genellikle “kazanma şansı en yüksek olanı” seçiyor, “en erdemli olanı” değil.

Sonuç Olarak

Sizin bahsettiğiniz “yüz kızarması” meselesi, aslında bir liderin sadece bir yönetici değil, aynı zamanda ulusun “yüzü ve sesi” olduğu inancından geliyor. Ancak günümüzde seçmenlerin büyük bir kısmı lideri bir “temsilci” olarak değil, rakiplerine karşı kullandıkları bir “silah” olarak görüyor.

Bir silahın “nazik” olması beklenmiyor, sadece “etkili” olması yetiyor. Bu da maalesef ahlaklı ve dürüst figürlerin siyaset sahnesinde geri planda kalmasına neden oluyor.