Atatürk,Recep Tayyip Erdoğan,İsmet İnönü,Süleyman Demirel,Adnan Menderes,Turgut Özal,Bülent Ecevit
Türkiye Cumhuriyeti’nde yürütmenin başı (hükümeti yöneten lider) sistemi dönemlere göre farklılık göstermiştir:
- 1923 – 2018 yılları arasında yürütmenin ve hükümetin başı Başbakanlar idi (Cumhurbaşkanları devletin başıydı).
- 2018 sonrasında ise Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yürütme yetkisi ve hükümet başkanlığı Cumhurbaşkanına geçti.
Bu doğrultuda, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde hükümeti en uzun süre yöneten liderleri (başbakanlık ve hükümet başkanı olarak cumhurbaşkanlığı sürelerini kapsayarak) en çoktan en aza doğru sıraladığımızda tablo şu şekildedir:
1. Recep Tayyip Erdoğan
- Toplam Süre: ~15 Yıl 4 Ay (Görevde)
- Dönemler:
- Başbakan olarak: 14 Mart 2003 – 28 Ağustos 2014 (~11 yıl 5 ay)
- Sistem Değişikliği Sonrası Hükümet Başkanı (Cumhurbaşkanı) olarak: 9 Temmuz 2018 – Günümüz (~7 yıl 11 ay)
- Not: 2014-2018 yılları arasındaki ilk cumhurbaşkanlığı dönemi, parlamenter sistem gereği “hükümet başkanlığı” sayılmadığı için bu süreye dahil edilmemiştir.
2. İsmet İnönü
- Toplam Süre: 14 Yıl 2 Ay
- Dönemler:
- Cumhuriyetin ilk başbakanı olarak farklı kabinelerle 1923-1924 ve 1925-1937 yılları arasında, ayrıca 1960 ihtilali sonrası 1961-1965 yılları arasında başbakanlık yapmıştır.
3. Süleyman Demirel
- Toplam Süre: 10 Yıl 10 Ay
- Dönemler:
- 1965-1993 yılları arasında “Barajlar Kralı” ve “Baba” lakaplarıyla, koalisyonlar ve milliyetçi cephe hükümetleri dahil olmak üzere toplam 7 farklı hükümette başbakanlık yapmıştır.
4. Adnan Menderes
- Toplam Süre: 10 Yıl
- Dönemler:
- 22 Mayıs 1950 – 27 Mayıs 1960 tarihleri arasında Demokrat Parti döneminde kesintisiz olarak 5 ayrı hükümet kurmuş ve yönetmiştir.
5. Turgut Özal
- Toplam Süre: 5 Yıl 11 Ay
- Dönemler:
- 13 Aralık 1983 – 31 Ekim 1989 tarihleri arasında Anavatan Partisi (ANAP) lideri olarak başbakanlık koltuğunda oturmuştur.
6. Bülent Ecevit
- Toplam Süre: 5 Yıl 7 Ay
- Dönemler:
- 1974, 1977, 1978-1979 ve son olarak 1999-2002 yılları arasında (DSP-MHP-ANAP koalisyonu dahil) 5 kez başbakanlık yapmıştır.
Cumhurbaşkanlığı (Devlet Başkanlığı) Açısından Ek Bilgi:
Eğer sorunuz hükümet başkanlığı değil de safi “Devletin Başında Kalma Süresi” (Cumhurbaşkanlığı) olsaydı; liderlik 15 yıl 23 gün ile kesintisiz cumhurbaşkanlığı yapan Mustafa Kemal Atatürk‘e ait olurdu. İkinci sırada ise 12 yıl ile İsmet İnönü yer alırdı.
About the Author
Türkçe - English->>: 1 2
