Yeni pencerede açılır Ebu Şuşa Köyü Arşiv Fotoğrafı (1948). Kaynak: Wikipedia / Abu Shusha massacre - Wikipedia
Ebu Şuşa Katliamı (Abu Shusha), 1948 Arap-İsrail Savaşı ve Filistinlilerin “Nakba” (Büyük Felaket) olarak adlandırdığı sürgün sürecinde yaşanan trajik ve karanlık olaylardan biridir.
Olayın tarihsel arka planı, gelişimi ve sonuçları şu şekildedir:
1. Tarih ve Konum
Katliam, 13-14 Mayıs 1948 tarihlerinde, İsrail Devleti’nin resmi bağımsızlık ilanından tam bir gün önce gerçekleşmiştir. Olayın yaşandığı yer, Ramle kentinin yaklaşık 8 kilometre güneydoğusunda yer alan ve o dönem yaklaşık 900 nüfuslu bir Filistin Arap köyü olan Ebu Şuşa‘dır.
2. Olayın Gelişimi (Barak Operasyonu)
Siyonist askeri güçlerin bölgeyi boşaltma ve stratejik yolları kontrol altına alma amacıyla yürüttüğü Barak Operasyonu (ve bunun bir parçası olan Makkabi Operasyonu) kapsamında, Ebu Şuşa köyü hedef seçildi.
- 13 Mayıs gecesi Givati Birliği (İsrail Savunma Kuvvetleri’nin kurucu tugaylarından biri) köyü önce yoğun bir havan topu ateşine tuttu.
- Ardından 51. ve 54. taburlara bağlı birlikler köye baskın düzenleyerek sokak sokak ilerledi.
- Köylülerin bir kısmı can havliyle kaçmaya çalışırken, evlerin birçoğu patlayıcılarla havaya uçuruldu.
3. Katliam ve Kayıplar
Baskın sırasında köyü terk edemeyen veya teslim olan sivillere yönelik sistematik şiddet uygulandı.
- Tarihsel araştırmalar ve Filistin kaynakları, baskın sırasında 60 ila 70’in üzerinde sivil köylünün katledildiğini belirtmektedir.
- Dönemin askeri raporlarında ve görgü tanıklığı kayıtlarında, esir alınan kadınlara yönelik tecavüz girişimleri ve sivillere yönelik barbarca uygulamalar yer almıştır.
- Bölgedeki Arap yetkililer ve askeri birimler, yaşanan bu dram üzerine Uluslararası Kızılhaç örgütüne acil müdahale çağrısında bulunmuş, ancak katliamın önüne geçilememiştir.
4. Sonrası ve Köyün Akıbetti
Katliamdan sağ kurtulan ve köyde kalmaya direnen son Filistinli siviller de 21 Mayıs 1948‘de zorla bölgeden sürülmüştür. Boşaltılan köy toprakları üzerine daha sonra Yahudi yerleşimleri (kibbutz) kurulmuştur.
Tarihsel İzler: Ebu Şuşa köyünün ayakta kalan son ev kalıntıları ve yapıları, 1965 yılında İsrail Arazi İdaresi tarafından tamamen yıkılarak haritadan silinmiştir. 1995 yılında bölgede yapılan kazılarda 52 iskeletin bulunduğu bir toplu mezar keşfedilmiş, ancak cenazelerin ölüm nedenlerine dair resmi bir adli tıp tespiti netleştirilmemiştir.
Ebu Şuşa, Deir Yassin ve Tantura gibi katliamlarla birlikte, 1948 yılında yüz binlerce Filistinlinin topraklarından göç etmesine neden olan korku ikliminin en somut ve acı örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir.