Haganah’s massacre in Balad al-Sheikh in 1947 - 31 Aralık gecesi düzenlenen baskında patlayıcılarla havaya uçurulan ve yaylım ateşine tutulan geleneksel taş evlerin enkazını ve katliamın hemen ardından köyde kalan sivillerin çaresiz bekleyişini görüyorsunuz.
Balad el-Şeyh Katliamı, Filistin topraklanındaki İngiliz manda yönetiminin son aylarında, 31 Aralık 1947 ile 1 Ocak 1948 gecesi gerçekleşmiş, 1948 Arap-İsrail Savaşı’nın (ve Filistinlilerin Nakba / Büyük Felaket olarak adlandırdığı sürecin) en erken ve en büyük kitlesel şiddet olaylarından biridir.
Bugün Hayfa şehrinin güneydoğu banliyölerine (Tel Hanan yakını) denk gelen Balad el-Şeyh köyünde yaşanan bu trajik olayın arka planı, gelişimi ve sonuçları şu şekildedir:
1. Olayların Arka Planı (Misilleme Döngüsü)
1947 yılının sonlarında Birleşmiş Milletler’in Filistin’i bölme planını açıklamasının ardından, bölgedeki Arap ve Yahudi toplulukları arasında sivil çatışmalar tırmanmaya başlamıştı. Katliamdan hemen önce, birbirini tetikleyen bir dizi şiddet olayı yaşandı:
- 30 Aralık 1947: Radikal siyonist milis grubu Irgun, iş aramak için Hayfa Petrol Rafinerisi önünde bekleyen Arap işçi kalabalığına el bombalarıyla saldırdı; 6 Arap sivil öldü, onlarcası yaralandı.
- Aynı Günün Devamı: Bu saldırının hemen ardından rafineride çalışan Arap işçiler galeyana gelerek içerideki Yahudi işçilere saldırdı ve 39 Yahudi işçiyi öldürdü. Yahudi toplumu liderliği (Jewish Agency) bu saldırıyı kınasa da eş zamanlı olarak siyonist ana askeri güç olan Haganah‘a bir misilleme operasyonu yetkisi verdi.
2. Katliam Gecesi: 31 Aralık – 1 Ocak
Haganah’ın seçkin vurucu gücü olan Palmach‘a bağlı yaklaşık 170 milis, Hayfa Petrol Rafinerisi işçilerinin ve ailelerinin yoğun olarak yaşadığı Balad el-Şeyh ve komşu Havassa köylerine gece yarısı baskını düzenledi.
- Emirler ve Uygulama: Saldırıyı düzenleyen birliklere teorik olarak “kadın ve çocuklara dokunulmaması” söylenmiş olsa da asıl operasyon emri “maksimum yetişkin erkeği öldürmek ve mülke zarar vermek” üzerineydi.
- Saldırının Biçimi: Gece yarısı köylüler uykudayken Carmel Dağı yamaçlarından sızan milisler, evleri yaylım ateşine tuttu ve el bombalarıyla havaya uçurdu. Evlerin içine girilerek siviller kurşuna dizildi. Tarihsel kayıtlara ve askeri raporlara göre çıkan karmaşada kadın ve çocuklar da hedef alındı.
3. Can Kayıpları
Katliamda hayatını kaybedenlerin sayısı kaynaklara göre değişiklik göstermektedir:
- Genel olarak kabul gören tarihi verilere göre 60 ile 70 arasında Filistinli sivil (erkek, kadın ve çocuk) hayatını kaybetti.
- Onlarca ev tamamen havaya uçuruldu.
- Saldırı sırasında evlerden açılan karşı ateşte 2 Haganah üyesi de öldü.
4. Tarihsel Önemi ve Sonuçları
Balad el-Şeyh Katliamı, basit bir yerel çatışmanın ötesinde çok daha büyük bir stratejik etki yarattı:
- Göç Dalgası ve Demografik Değişim: Bu baskın, Hayfa bölgesindeki sivil Filistin halkı üzerinde muazzam bir korku ve panik dalgası yarattı. Bölge sakinleri can güvenliklerini korumak için evlerini terk etmeye başladı.
- Köyün Tamamen Boşalması: Nisan 1948’de Hayfa’nın siyonist milislerin kontrolüne geçmesiyle birlikte, Balad el-Şeyh köyü havan topu atışlarıyla tamamen kuşatıldı ve geride kalan halkın da kaçmasıyla köy tamamen insansızlaştırıldı.
- Nakba’nın Öncüsü: Olay, birkaç ay sonra yaşanacak olan Deir Yassin gibi daha büyük katliamların ve Filistinlilerin topraklarından kitlesel olarak sürülmesinin (Nakba) erken dönem bir fragmanı niteliğindedir.
About the Author
